Antigona 332-375

514

 

                                                                                                                      Sofokles, Antigona 332–375

 

                                                                                                                 iz grščine prevedel Boris Šinigoj

 

 

Πολλὰ τὰ δεινὰ κοὐδὲν ἀν-

θρώπου δεινότερον πέλει·

τοῦτο καὶ πολιοῦ πέραν

πόντου χειμερίῳ νότῳ

χωρεῖ, περιβρυχίοισιν

περῶν ὑπ’ οἴδμασιν, θεῶν

τε τὰν ὑπερτάταν, Γᾶν

ἄφθιτον, ἀκαμάταν, ἀποτρύεται,

ἰλλομένων ἀρότρων ἔτος εἰς ἔτος,

ἱππείῳ γένει πολεύων.

 

κουφονόων τε φῦλον ὀρ-

νίθων ἀμφιβαλὼν ἄγει,

καὶ θηρῶν ἀγρίων ἔθνη

πόντου τ’ εἰναλίαν φύσιν

σπείραισι δικτυοκλώστοις

περιφραδὴς ἀνήρ· κρατεῖ

δὲ μηχαναῖς ἀγραύλου

θηρὸς ὀρεσσιβάτα, λασιαύχενά θ’

ἵππον <ὑπ>άξεται ἀμφίλοφον ζυγὸν

οὔρειόν τ’ ἀκμῆτα ταῦρον.

 

καὶ φθέγμα καὶ ἀνεμόεν

φρόνημα καὶ ἀστυνόμους

ὀργὰς ἐδιδάξατο, καὶ δυσαύλων

πάγων <ἐν>αίθρεια καὶ

δύσομβρα φεύγειν βέλη

παντοπόρος· ἄπορος ἐπ’ οὐδὲν ἔρχεται

τὸ μέλλον· Ἅιδα μόνον

φεῦξιν οὐκ ἐπάξεται, νό-

σων δ’ ἀμεχάνων φυγὰς

ξυμπέφρασται.

 

σοφόν τι τὸ μηχανόεν

τέχνας ὑπὲρ ἐλπίδ’ ἔχων,

τοτὲ μὲν κακόν, ἄλλοτ’ ἐπ’ ἐσθλὸν ἕρπει,

νόμους παρείρων χθονὸς

θεῶν τ’ ἔνορκον δίκαν

ὑψίπολις· ἄπολις ὅτῳ τὸ μὴ καλὸν

ξύνεστι τόλμας χάριν·

μήτ’ ἐμοὶ παρέστιος γέ-

νοιτο μήτ’ ἴσον φρονῶν

ὃς τάδ’ ἔρδει.

 

 

 

Mnogo je strašnih bitij,

a strašnejše kot človek ne biva:

ta celo prek razpenjenega

morja ob viharnem jugu

utira brazdo sredi kipenja,

ploveč pod lomi valov.

Zemljo, med bogovi najstarejšo,

nepropadljivo in neizčrpljivo, izčrpava,

ko med obračanjem rala jo leto za letom

s konjsko vprego v razor sprevrača.

 

Lahkokrile jate ptic

v razpete mreže lovi

in trope divjih zveri

in morski zarod iz globin

v pletene zanke iz sukanih niti,

prekanjeni človek:

z zvijačami ukroti

neukročeno zver, grivastemu

konju upogiba zatilje pod igo

in divjemu gorskemu biku.

 

Govor in kakor veter naglo

misel in zakone državotvorne

je iznašel in kako ostrim

strelicam mraza pod odprtim nebom

in hudournim nalivom dežja uteči,

vselej najde izhod: nikdar ni brez izhoda

pred tem, kar ima priti, le da Smrti

bi ušel, ne najde uroka, medtem ko

celo neozdravljivim boleznim

zna ubežati.

 

Z domiselno zvijačnostjo

in spretnostmi nad pričakovanjem

zdaj k zlu, zdaj k dobremu se obrača:

kadar spoštuje zemeljske zakone

in pravičnost bogov, ki se ji je zavezal s prisego,

se mesto z njim ponaša: brez mesta ostane,

kdor se iz samovolje druži z zlom.

Naj ne deli z menoj ognjišča

ne mojih misli,

kdor tako ravna.